De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft haar toezicht op de zorg thuis, in de wijk en in het verpleeghuis fundamenteel veranderd. Sinds dit jaar hanteert de inspectie een nieuw normenkader dat niet langer draait om het afvinken van protocollen, maar om de rauwe werkelijkheid van de zorgpraktijk.

In een tijd van personeelsschaarste en toenemende digitalisering kiest de IGJ voor een benadering die nauwer aansluit bij het Generiek Kompas. Dit betekent dat de inspectie voortaan kijkt naar de balans tussen de leefwereld van de cliënt, het dagelijks vakmanschap van de professional en de manier waarop u als organisatie stuurt op kwaliteit en veiligheid.

Vierde pijler

Nieuw in deze aanpak is de toevoeging van een vierde pijler: de thematische normen. Hiermee kan de inspectie gericht inzoomen op specifieke onderwerpen die op dat moment voor uw organisatie relevant zijn, zoals medicatieveiligheid, onvrijwillige zorg inzet van digitale hulpmiddelen, of samenwerkingsverbanden in de regio. Deze flexibele manier van toezichthouden geeft u als zorgaanbieder meer ruimte om zelf de regie te voeren over leer- en verbetertrajecten. De focus ligt minder op wat er op papier staat en veel nadrukkelijker op hoe u samenwerkt in de regio en hoe u omgaat met de uitdagingen van deze tijd.

Onderbouwing

Voor u als zorgaanbieder betekent dit dat rapportages compacter worden en er meer ruimte ontstaat voor uw eigen reflectie op de uitkomsten. Tegelijkertijd vraagt dit nieuwe toezicht om een scherpe onderbouwing van uw keuzes. U moet helder kunnen aantonen hoe uw organisatie de kwaliteit waarborgt binnen dit nieuwe kader. Een veel gebruikt instrument is het implementeren van een kwaliteitsmanagement systeem, met alle verplichte beleidsdocumenten.

Ik help u graag om deze vertaalslag slim en simpel te maken, zodat de administratieve last beperkt blijft en de focus daar blijft waar deze hoort: bij de zorg voor de cliënt. 

Door de groeiende vraag en personeelskrapte zetten zorgaanbieders vaker ‘ander zorgpersoneel’ (zoals Helpenden niveau 2, leerlingen en stagiaires) in. Volgens het ‘Gezamenlijke inkooptekst en voorwaarden voor de inzet van helpenden (niveau 2) en ander zorgpersoneel in de wijkverpleging‘ willen zorgverzekeraars dit toestaan, maar eisen dat dit veilig en verantwoord gebeurt.

De wijkverpleegkundige (niveau 6 of 7) blijft altijd verantwoordelijk voor de juiste indicatiestelling en houdt toezicht op het zorgplan. Hoewel niveau 2 ingezet mag worden (na afspraak) in stabiele situaties, moet dit altijd onder supervisie van een hoger niveau gebeuren. Er is altijd achterwacht beschikbaar van minimaal niveau 3. Daarnaast is er dubbele controle: ander zorgpersoneel wordt nooit ingezet in de eerste week van zorg, en minimaal eens in de twee weken neemt een niveau 3 of hoger het zorgmoment over. 

Maximale veiligheid

Wilt u altijd veilig zitten, zet dan minimaal een Verzorgende IG (niveau 3) in. De inkooptekst benadrukt dat de inzet van lager personeel weliswaar is toegestaan, maar altijd verplichte supervisie, achterwacht (niveau 3 of hoger) en periodieke overname door een niveau 3 of hoger vereist.

Onderscheid

• Gecontracteerde zorg: Alleen zorgaanbieders die voldoen aan de voorwaarden voor de inzet van ander zorgpersoneel, komen in aanmerking voor een afspraak (contract). De declarabele formatie personeel mag maximaal uit 20% ander zorgpersoneel bestaan.
• Niet-gecontracteerde zorg: Het uitgangspunt is dat de zorgaanbieder zorg kan declareren die geleverd wordt door niveau 3 of hoger. Zorg die is verleend door personeel dat niet aan de omschrijving en aan de gestelde voorwaarden voldoet, is niet declarabel.

Let op

Dubbelcheck is cruciaal voor declaraties! Zorg die niet aan deze voorwaarden voldoet, is niet declarabel. Als blijkt dat u niet de juiste deskundigheid heeft ingezet, bestaat de kans dat u de geleverde zorg moet terugbetalen zoals valt te lezen in dit artikel. Controleer als zorgaanbieder altijd de individuele polisvoorwaarden van de verzekeraar en zorg dat u altijd een actueel overzicht heeft van de bevoegd- en bekwaamheden van uw medewerkers.

Bovendien is het essentieel om goed te kijken naar het aanvraagformulier wijkverpleging, omdat daarop vaak expliciet vermeld staat aan welke minimale opleidingseisen u moet voldoen voor de geleverde zorg.

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) adviseert gecontracteerde en niet-gecontracteerde wijkverpleging apart te bekostigen. Dit advies wordt door ActiZ, de brancheorganisatie, gezien als een cruciale stap voor meer stabiliteit en helderheid in de financiering van de wijkverpleging.

Integrale tarieven

Vrijwel alle gecontracteerde zorgorganisaties werken momenteel met integrale tarieven (afrekening per uur/week/maand), wat leidt tot minder administratie en meer professionele ruimte voor de zorgverleners, aldus ActiZ. Zorgbestuurder Renée Wilke van ActiZ benadrukt dat het logisch is dat dit integrale tarief de standaard wordt bij gecontracteerde zorg. Echter, de NZa signaleert dat deze integrale tarieven bij niet-gecontracteerde aanbieders te veel risico’s met zich meebrengen, zoals fraudegevoeligheid en gebrek aan sturing.

Wettelijk onderscheid

ActiZ en zorgverzekeraars pleiten daarom voor deze duale bekostiging via een wettelijk onderscheid. Hiervoor is een wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) nodig. Staatssecretaris Pouw-Verweij verkent de mogelijkheden. Volgens ActiZ is wettelijke borging cruciaal voor de verdere ontwikkeling van de wijkverpleging.

Bron: Kamerbrief rijksoverheid

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft de definitieve beleidsregels en tarieven voor verpleging en verzorging in de wijk (Zvw) en de Wet langdurige zorg (Wlz) vastgesteld. Deze nieuwe kaders treden in werking per 1 januari 2026. De publicatie van de nieuwe tariefstructuur en beleidsregels biedt cruciale duidelijkheid voor de zorgsector. Zorgorganisaties en zorgkantoren kunnen deze informatie nu gebruiken voor de contractering voor het komende jaar en voor het vaststellen van hun beleid en tarieven voor niet-gecontracteerde zorg.

Actie nodig

Met name niet-gecontracteerde aanbieders van wijkverpleging worden dringend geadviseerd om de ontwikkelingen nauwlettend te volgen. Zij dienen de websites van de zorgverzekeraars te raadplegen om inzicht te krijgen in de gepubliceerde ‘tarieven wijkverpleging 2026‘ en het bijbehorende vergoedingsbeleid specifiek voor niet-gecontracteerde zorg. Het is essentieel dat alle zorgaanbieders hun administratieve en declaratiesystemen tijdig aanpassen, zodat de correcte, actuele tarieven per 1 januari 2026 gehanteerd worden.